اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه از لحاظ مالی برای شرکت‌های متقاضی بسیار جذاب است، علی الخصوص که تمام شرکتها (دانش بنیان و غیر دانش بنیان) می‌توانند از آن استفاده نمایند و قسمت اعظم هزینه‌های تحقیق و توسعه‌ای خویش را در قالب اعتبار مالیاتی از مالیات خود کم نمایند. این اعتبار، قابلیت اندوخته شدن برای سال‌های بعد را نیز دارد.
لذا سوالات زیادی ممکن است در ذهن شما پیرامون اعتبار مالیاتی و نحوه استفاده از آن شکل بگیرد. در ادامه یک سری از سوالات متداول که بصورت پیش فرض تهیه و آماده شده است را برایتان لیست کرده‌ایم تا کمکی در تسهیل فرآیند استفاده از این اعتبار برای شما عزیزان باشد.
شرایط شرکتها و پروژه‌ها
آیا تمام پروژه‌های شرکت در یک سال مالی مورد تأیید قرار می‌گیرند؟
خیر، تنها پروژه‌های تحقیق و توسعه که با اهداف ذیل انجام شده باشند، مورد تأیید هستند:
- تولید محصولات یا خدمات جدید؛
- ارتقای محصولات یا خدمات فعلی که فراتر از فعالیت‌های معمول و رایج توسعه‌ای شرکت باشد و مستلزم مواجهه با ریسک فنی باشد. ارتقای محصول یا خدمت باید با تغییر فناوری موجود و به‌کارگیری فناوری جدید حاصل شده باشد؛
- بهبود فرآیندهای تولید و عملیات که فراتر از فعالیت‌های معمول و رایج توسعه‌ای شرکت باشد و مستلزم مواجهه با ریسک فنی باشد. بهبود فرآیند باید با تغییر فناوری موجود و به‌کارگیری فناوری جدید حاصل شده باشد.
پروژه‌های شرکت باید دارای چه معیارهایی باشند؟
- نظام‌مند باشند: دارای طرح، برنامه زمانی، خروجی و اهداف مشخص؛
- سطح فناوری محصول یا خدمت نهایی پروژه، متوسط رو به بالا باشد؛
- در سطح صنایع مربوطه در کشور جدید (نه لزوماً منحصربه‌فرد) باشد؛
- در پایان طرح (پروژه) تحقیق و توسعه، تیم تحقیق و توسعه شرکت و همکاران بیرونی آن به مبانی طراحی و دانش فنی تسلط کافی یافته باشند.
چه شرکت‌هایی مشمول اعتبار مالیاتی می‌شوند؟
به استناد مفاد مصوبه هیئت وزیران با موضوع آیین‌نامه اجرایی بند (ب) ماده (۱۱) قانون جهش تولید دانش‌بنیان (مصوب ۱۴۰۱/۰۷/۰۴)، اعتبار مالیاتی به شرکت‌های دارای جواز تأسیس و پروانه بهره‌برداری از مراجع ذی‌ربط اعطا می‌شود.
آیا شرکت‌های متقاضی اعتبار مالیاتی نیازمند کسب مجوز تحقیق و توسعه از وزارت صمت هستند؟
بر اساس آیین‌نامه، شرکت‌های متقاضی نیازمند اخذ مجوز کسب‌وکار از سازمان مرتبط با زمینه کاری خود هستند و نیازی به اخذ مجوز تحقیق و توسعه از سازمان خاصی نیست.
آیا شرکت‌های دولتی می‌توانند برای اعتبار مالیاتی اقدام کنند؟
بله، در صورتی که مشمول مالیات باشند، می‌توانند.
آیا کالاهایی که تولید بار اول هستند، مورد تأیید اعتبار مالیاتی قرار می‌گیرند؟
شرط بهره‌برداری از اعتبار مالیاتی، احراز سه شرط «نظام‌مند بودن پروژه»، «نوآورانه بودن» و «فناورانه بودن» پروژه است. صرفاً تولید بار اول بودن منجر به بهره‌برداری از اعتبار مالیاتی نخواهد شد.
سرفصل‌های مورد تأیید و هزینه‌کرد
شرط کلی پذیرش هزینه‌کرد (از جمله هزینه‌های منابع انسانی، مواد، ملزومات، تجهیزات و خدمات مورد نیاز تحقیق و توسعه) چیست؟
هزینه‌کرد باید مطابق آیین‌نامه اجرایی بند (ب) ماده (۱۱) قانون جهش تولید دانش‌بنیان (در چارچوب مواد ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم) باشد و در سرفصل‌های جداگانه هزینه‌کرد تحقیق و توسعه در دفاتر قانونی ثبت و نگهداری شود. (از ثبت هزینه‌کرد در سرفصل دارایی خودداری کنید.)
آیا کل میزان هزینه‌کرد تحقیق و توسعه و پروژه از مالیات شرکت کسر می‌شود؟
معادل هزینه‌های انجام‌شده در پروژه‌های تحقیق و توسعه مورد تأیید دبیرخانه کارگروه دانش‌بنیان، به‌عنوان اعتبار مالیاتی از مالیات بر عملکرد مربوط به سال انجام هزینه یا سال‌های بعد کسر می‌شود (با قابلیت انتقال به سنوات آتی).
چه سرفصل‌هایی از هزینه‌کرد پروژه‌های تحقیق و توسعه مورد تأیید قرار می‌گیرند؟
- تهیه و اجاره فضای کار اختصاصی تحقیق و توسعه: هزینه اجاره فضای تحقیق و توسعه با اولویت استقرار در زیست‌بوم نوآوری متناسب با پروژه؛
- ماشین‌آلات و تجهیزات: ماشین‌آلات و تجهیزات مورد نیاز تحقیق و توسعه، در صورتی که نصب و راه‌اندازی شده باشند، معادل استهلاک سالیانه دستگاه بر اساس آخرین جدول استهلاک مالیاتی موضوع ماده ۱۴۹ قانون مالیات‌های مستقیم؛
- نیروی انسانی: معادل حقوق و مزایای مندرج در لیست بیمه تأمین اجتماعی برای نیروی انسانی دارای نقش کلیدی و تسلط کافی در پروژه‌های تحقیق و توسعه، تا سقف حداکثر دستمزد مشمول کسر حق بیمه؛
- مواد اولیه و قطعات مصرفی: هزینه خرید مواد اولیه، اجزا و قطعات صرفاً به میزانی که در پروژه تحقیق و توسعه استفاده شده است؛
- تأییدیه‌ها و استانداردها: هزینه آزمون‌ها و تست‌ها برای تحقیق و توسعه، استانداردهای ویژه و اختصاصی بر روی محصولات و خدمات مرتبط با پروژه، و هزینه ثبت پتنت بین‌المللی؛
- همکاری فناورانه: هزینه‌کرد قرارداد با شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور، دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی با تأیید دبیرخانه و در چارچوب سرفصل‌های مورد تأیید هزینه‌کرد در پروژه‌های تحقیق و توسعه.
مدت زمان بررسی هزینه‌کرد پروژه‌های تحقیق و توسعه چقدر است؟
شرکت موظف است حداکثر ظرف یک ماه پس از پایان سال مالی، اقلام هزینه‌کرد طرح (پروژه)های تحقیق و توسعه را در سرفصل‌های مورد تأیید و در قالب تعیین‌شده توسط دبیرخانه شورا، به همراه اسناد مالی مورد نیاز ارائه نماید. دبیرخانه شورا نیز موظف است میزان هزینه‌کرد را تعیین کرده و به همراه اسناد هزینه‌ای معتبر، حداکثر تا ۴ ماه پس از پایان سال مالی در اختیار سازمان قرار دهد.
آیا هزینه ساخت و خرید زمین مشمول اعتبار مالیاتی می‌شود؟
خیر، هزینه خرید زمین، ساختمان یا احداث آن جزو سرفصل‌های مورد تأیید هزینه‌کرد تحقیق و توسعه نیست.
آیا اعتبار مالیاتی سقف هزینه‌ای دارد؟
خیر. بر اساس قانون، اعتبار مالیاتی سقفی ندارد و حداکثر میزان آن، هزینه‌های تحقیق و توسعه مورد تأیید دبیرخانه اعتبار مالیاتی است.
چه نوع ماشین‌آلات و تجهیزاتی مشمول اعتبار مالیاتی نمی‌شوند؟
- تجهیزات تولید انبوه که صرفاً منجر به افزایش ظرفیت تولید می‌شوند؛
- هزینه خرید تجهیزات و اقلام اداری از قبیل کامپیوتر، تلویزیون و مبلمان اداری؛
- خرید تجهیزات و ماشین‌آلات از سازندگان خارجی، در صورت وجود مشابه داخلی مورد تأیید دبیرخانه.
آیا هزینه‌کرد برای خرید دستگاه مشابه در پروژه‌های مختلف، مشمول اعتبار مالیاتی می‌شود؟
خیر، هزینه‌کرد برای خرید دستگاه مشابه تا سه سال آینده پذیرفته نخواهد شد.
آیا تمام نیروهای شرکت مشمول اعتبار مالیاتی خواهند شد؟
خیر، صرفاً نیروی انسانی که در پروژه‌های تحقیق و توسعه دارای نقش کلیدی و تسلط فنی کافی باشد.
مبنای حقوق و دستمزد نیروی انسانی چیست؟
مبنای حقوق و دستمزد نیروی انسانی تحقیق و توسعه، حقوق و مزایای مندرج در لیست بیمه‌شدگان شرکت در سامانه بیمه تأمین اجتماعی و تا سقف حقوق و مزایای مشمول بیمه تأمین اجتماعی در آن سال است.
چه نوع تأییدیه و استانداردهایی مشمول اعتبار مالیاتی نمی‌شوند؟
استانداردهای عمومی و مدیریتی که به‌طور مشخص با پروژه مرتبط نیستند، مورد پذیرش نیستند.
آیا به پروژه‌هایی که کارفرما دارند، اعتبار مالیاتی تعلق می‌گیرد؟
در خصوص پروژه‌هایی که کارفرما دارند، اعتبار مالیاتی به شرکت کارفرما تعلق می‌گیرد و شرکت مجری نمی‌تواند برای اعتبار مالیاتی این‌گونه پروژه‌ها اقدام کند. در صورتی که مجری پروژه به‌منظور انجام پروژه ناگزیر به انجام تحقیق و توسعه مجزا باشد و این تحقیق و توسعه خارج از تعهدات تعریف‌شده در قرارداد فی‌مابین طرفین باشد، مجری پروژه میتواند برای این قسمت، زیرپروژه‌ای جداگانه تهیه کرده و برای اعتبار مالیاتی اقدام نماید.
آیا هزینه‌های تجهیزات آزمایشگاهی، تست و آزمون مشمول اعتبار مالیاتی می‌شود؟
بله، این دسته از هزینه‌ها در سرفصل‌های مالی شرکتها به‌صورت دارایی تعریف می‌شوند و هزینه استهلاک آنها در بازه زمانی مورد استفاده در پروژه تحقیق و توسعه، به‌صورت هزینه استهلاک محاسبه و مشمول اعتبار مالیاتی می‌گردد.
آیا هزینه همکاری‌های فناورانه در قالب اعتبار مالیاتی قابل پوشش است؟
بله، بخش توسعه دانشی این نوع قراردادها بر اساس ماده ۱۳ قانون جهش تولید دانش‌بنیان قابل پرداخت است.
آیا برای ارزیابی هزینه‌های نیروی انسانی ارائه لیست بیمه لازم است؟
بله، اسامی افرادی که در تیم تحقیق و توسعه پروژه‌ها هستند حتماً باید به دبیرخانه اعلام شود و لیست بیمه تأمین اجتماعی این افراد نیز ارائه گردد.
آیا هزینه‌های استانداردسازی و دریافت مجوزها مشمول اعتبار مالیاتی می‌شوند؟
بله، هزینه‌های تست، آزمون و استانداردسازی مشمول اعتبار مالیاتی می‌شوند.
منظور از فراخوان‌های «مسئله‌محور» چیست؟ آیا تنها مخصوص شرکت‌های غیردانش‌بنیان است؟
این نوع فراخوان‌ها با هدف تشویق شرکتها (دانش‌بنیان و غیردانش‌بنیان) به تعریف و انجام طرح‌های تحقیق و توسعه در موضوعات اولویت‌دار ملی اعلام شده‌اند. تنها پروژه‌هایی که در فهرست این فراخوان‌ها توسط دبیرخانه اعلام می‌شود، می‌توانند برای اعتبار مالیاتی اقدام کنند.
آیا اعتبار مالیاتی شامل ارزش افزوده هم می‌شود؟
خیر.
آیا خرید سهام شرکت‌های دیگر جزو مصادیق اعتبار مالیاتی است؟
خیر.
آیا هزینه‌های پروژه‌هایی که شکست خورده و منجر به تولید محصول نمی‌شوند، مشمول اعتبار مالیاتی می‌گردد؟
در صورتی که پروژه‌های شرکت‌های متقاضی شکست بخورند و به نتیجه نرسند، دلایل شکست توسط کارگزاران ارزیابی بررسی می‌شود. در صورت اثبات عدم قصور شرکت در مراحل مختلف انجام تحقیق و توسعه، اعتبار مالیاتی به شرکت تعلق خواهد گرفت. با این حال، این موارد در پرونده شرکتها ثبت می‌شود و در ارزیابی پروژه‌های آتی مد نظر قرار خواهد گرفت.
هزینه خرید تجهیزات وارداتی در طرح‌های تحقیق و توسعه چگونه است؟
در صورتی که آن تجهیزات مشابه داخلی نداشته باشند، استهلاک آنها به میزان استفاده در پروژه مشمول اعتبار مالیاتی خواهد بود.
در صورتی که در انتهای فرآیند اعتبار مالیاتی، میزان اعتبار توسط سازمان امور مالیاتی از مالیات شرکت کسر نشود، چه باید کرد؟ (شکایت و اعتراض)
موارد را به‌صورت کتبی و با مستندات کافی به دبیرخانه اعتبار مالیاتی اعلام نمایید تا از جانب دبیرخانه قابل پیگیری باشد.
در حوزه همکاری فناورانه آیا فرد میتواند با شرکت قرارداد ببندد؟
خیر، بر اساس قانون این نوع قراردادها باید با شخصیت‌های حقوقی (دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان یا مستقر در پارک‌ها) منعقد شود.
شرکت «الف» به شرکت «ب» نیروی متخصص تحقیق و توسعه می‌دهد. نیروهای شرکت «ب» بیمه‌شده شرکت «الف» هستند. در این صورت تکلیف لیست حق بیمه چه می‌شود؟
نیروهای انسانی تحقیق و توسعه باید در لیست بیمه شرکت متقاضی (شرکت «الف») باشند.
ارزیابی پروژه‌ها (فرآیند، مدت زمان و معیارها)
بررسی پروژه‌های تحقیق و توسعه چه مدت زمان می‌برد؟
شرکت موظف است پروژه‌های خود را حداکثر تا ۳ ماه پس از شروع سال مالی جدید به دبیرخانه شورا ارائه نماید. دبیرخانه ظرف مدت ۲ ماه پس از تکمیل اطلاعات و مستندات، نتیجه را به شرکت اعلام می‌کند.
فرآیند ارزیابی در اعتبار مالیاتی به چه صورت است؟
پروژه‌های شرکت‌های متقاضی در صورت کامل بودن مستندات و مدارک لازم، از جانب دبیرخانه به کارگزاران ارزیابی تخصیص داده می‌شوند. کارگزاران نتایج ارزیابی را به دبیرخانه منعکس می‌کنند. پرونده‌های تأییدشده برای ارزیابی‌های بیشتر به کارشناسان فنی ارجاع داده می‌شوند. در نهایت، نام پروژه، بازه زمانی و هزینه‌کرد مصوب پس از تصویب شورا به اطلاع شرکت می‌رسد.
در پایان سال مالی، کارگزاران ارزیابی دبیرخانه برای ارزیابی پیشرفت و هزینه‌کرد پروژه به شرکت مراجعه کرده و از پروژه بازدید می‌کنند. هزینه‌کرد تأییدشده توسط کارگزاران پس از تأیید دبیرخانه، به‌صورت رسمی به شرکت اعلام می‌شود و شرکت میتواند جهت کسر هزینه‌های تحقیق و توسعه تأییدشده از مالیات بر عملکرد خود در قالب فرم اظهارنامه مالیاتی اقدام کند.
اگر یک پروژه در مرحله اول ارزیابی مورد تأیید دبیرخانه باشد، مشمول اعتبار مالیاتی خواهد شد؟
تنها در صورتی که پیشرفت پروژه مطابق برنامه زمانی حاصل شده باشد، مورد تأیید است.
چگونه می‌توان با کارگزار ارزیابی پروژه تعامل برقرار کرد؟
پس از ارجاع پروژه از جانب دبیرخانه به کارگزاران دارای صلاحیت، کارگزار مربوطه با شرکت تماس گرفته و تعاملات لازم ایجاد می‌گردد.
آیا احراز شرط نوآور بودن مستلزم تولید بار اول محصول در کشور است؟
خیر. در صورتی که محصولی تعداد تولیدکنندگان محدودی در داخل کشور داشته باشد به‌نحوی‌که با تولیدات موجود، هنوز نیاز به آن محصول در کشور رفع نشده باشد، شرکت جدید تولیدکننده آن محصول، شرط نوآوری را احراز خواهد کرد.
اگر یک پروژه چندساله، در یک سال مالی مورد تأیید دبیرخانه باشد، آیا سال‌های بعد هم این پروژه قابلیت تأیید دارد؟
تنها در صورتی که پیشرفت پروژه مطابق برنامه زمانی اعلام‌شده باشد، مورد تأیید است.
در صورت رد شدن پروژه، شرکت به چه صورت درخواست بررسی مجدد ارسال کند؟ (شکایت و اعتراض)
شرکت میتواند از طریق لینکی که در پیام اعلام نتیجه وجود دارد، اعتراض خود را در بازه زمانی مشخص ارسال کند.
اعتبار مالیاتی پروژه‌های تحقیق و توسعه از چه زمانی قابل قبول است؟
اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه از ابتدای سال مالی مورد ارزیابی، قابل قبول است.
آیا پروژه‌های اعتبار مالیاتی باید حتماً در پایان سال مالی به اتمام برسند؟
خیر، ولی اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه در پایان هر سال مالی تخصیص می‌یابد.
آیا سازمان امور مالیاتی پروژه و خروجی‌های آن را ارزیابی می‌کند؟
خیر، سازمان امور مالیاتی فقط هزینه‌ها را حسابرسی و صحت‌سنجی می‌کند.
آیا پروژه‌های تحقیق و توسعه برای استفاده از اعتبار مالیاتی باید یک‌ساله تعریف شده باشند؟
خیر، پروژه‌هایی که مدت زمان آنها چندساله باشد نیز امکان بهره‌برداری از اعتبار مالیاتی را دارند.
نحوه ثبت‌نام و سامانه
نحوه ثبت درخواست به چه صورت است؟
شرکتها در زمان‌های اعلام‌شده در فراخوان‌های دبیرخانه اعتبار مالیاتی، از طریق سامانه etebar14.ir پروژه‌های تحقیق و توسعه خود در سال آتی را معرفی می‌کنند.
آیا امکان ثبت پروژه در هر زمان از سال وجود دارد؟
خیر، شرکتها تنها تا ۳ ماه پس از شروع سال مالی جدید و در زمان فراخوان‌های اعلامی توسط دبیرخانه امکان معرفی پروژه را دارند.
کلیات اعتبار مالیاتی
تفاوت اعتبار مالیاتی و معافیت مالیاتی چیست؟
در اعتبار مالیاتی، به میزان هزینه‌کرد مورد تأیید پروژه‌های تحقیق و توسعه از مالیات بر عملکرد قطعی‌شده سال انجام هزینه یا سال‌های بعد کسر می‌گردد. در معافیت مالیاتی، درآمد محصولات دانش‌بنیان شرکت مشمول معافیت می‌شود.
آیا امکان استفاده از معافیت و اعتبار مالیاتی در یک سال مالی برای شرکت وجود دارد؟
خیر، شرکت در یک سال مالی امکان استفاده همزمان از معافیت و اعتبار مالیاتی را ندارد.
اگر از اعتبار مالیاتی بند ب ماده ۱۱ استفاده کنیم، مشمول چه محدودیت‌هایی در سایر حمایتهای مالیاتی می‌شویم؟
شرکت میتواند فقط از یک نوع معافیت مالیاتی استفاده نماید. لذا شرکت باید براساس منافع خود باید انتخاب کند از کدام حمایتهای مالیاتی استفاده کند.
فراخوان‌های مسئله‌محور چه تفاوتی با فراخوان‌های عمومی دارند؟
این دسته از فراخوان‌ها به‌منظور جلب مشارکت هرچه بیشتر شرکتها برای انجام تحقیق و توسعه در حوزه‌های دارای اولویت ملی اعلام شده‌اند. شرکتها تنها در صورت داشتن و تعریف پروژه در حوزه‌های اعلامی در فراخوان ملی می‌توانند در آنها شرکت کنند.
آیا همزمان می‌توان از معافیت مالیاتی استقرار در پارک‌های علم و فناوری، معافیت‌های مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان و اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه استفاده نمود؟
خیر، در یک سال مالی شرکت تنها مجاز به استفاده از یکی از معافیت‌ها است.
شرکتها چگونه می‌توانند متوجه شوند کدام ابزار مالیاتی (اعتبار یا معافیت مالیاتی) برای آنها مناسب‌تر است؟
به‌طور کلی برای شرکت‌هایی که میزان فروش محصولات دانش‌بنیان آنها بیشتر از هزینه‌های تحقیق و توسعه‌شان است، استفاده از معافیت مالیاتی مناسب‌تر است. شرکتها می‌توانند در ابتدای سال مالی پروژه‌های تحقیق و توسعه خود را در سامانه اعتبار ۱۴ ثبت کنند و در صورتی که در انتهای سال و پس از مشخص شدن دقیق هزینه‌کردها به این نتیجه رسیدند که استفاده از معافیت فروش بیشتر به نفع آنها است، در خصوص تغییر درخواست اعتبار مالیاتی به معافیت فروش با دبیرخانه مذاکره کنند. دبیرخانه اعتبار مالیاتی همکاری لازم با متقاضیان به‌منظور تغییر نوع درخواست را خواهد داشت.
در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.